Masz dwie drogi: notariusz (szybki, 1–2 tygodnie, możliwy gdy wszyscy spadkobiercy się znają i zgadzają) lub sąd rejonowy (3–12 miesięcy, konieczny gdy są spory lub nie można skontaktować się z wszystkimi).
Etap 1: Stwierdzenie nabycia spadku
Zanim cokolwiek zrobisz z odziedziczonym majątkiem, musisz udokumentować, że jesteś spadkobiercą. Służy do tego stwierdzenie nabycia spadku (sąd) lub akt poświadczenia dziedziczenia (notariusz). Oba dokumenty mają tę samą moc prawną od 2009 roku.
🏛️ Sąd rejonowy
- ✓Koszt: 100 zł opłata od wniosku
- ✓Czas: 3–12 miesięcy
- ✓Konieczny gdy spory lub brak kontaktu
- ✗Wymaga stawiennictwa i ogłoszeń
⚖️ Notariusz
- ✓Koszt: 150 zł netto + VAT taksa
- ✓Czas: 1–2 tygodnie
- ✓Wystarczy jedna wizyta wszyscy razem
- ✗Wszyscy znani spadkobiercy muszą się stawić
Jakie dokumenty są potrzebne?
Niezależnie od drogi (sąd lub notariusz) potrzebujesz:
-
→
Odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy (z USC lub online przez ePUAP)
-
→
Odpisy aktów urodzenia wszystkich spadkobierców ustawowych + akt małżeństwa jeśli w grę wchodzi małżonek
-
→
Testament (oryginał) — jeśli istnieje. Notariusz sprawdza w NORT (Notarialny Rejestr Testamentów)
-
→
Dowody tożsamości wszystkich spadkobierców stawiających się do czynności
-
→
PESEL spadkodawcy — do weryfikacji w rejestrach
Szczegółowa lista dokumentów → Dokumenty do postępowania spadkowego
Etap 2: Dział spadku (opcjonalny, ale często potrzebny)
Po stwierdzeniu nabycia spadku możesz być w stanie współwłasności z innymi spadkobiercami. Aby podzielić majątek i przypisać go konkretnym osobom, konieczny jest dział spadku — albo umowny (notariusz), albo sądowy.
Kiedy dział nie jest potrzebny? Gdy jest tylko jeden spadkobierca, lub gdy wszyscy współspadkobiercy postanowią zarządzać majątkiem wspólnie (współwłasność jest dopuszczalna). Jednak do sprzedaży całej nieruchomości wymagana jest zgoda wszystkich. Jeśli chcesz sprzedać swój udział — możesz to zrobić bez zgody pozostałych.
Koszt notarialnego działu: taksa wg wartości majątku (1/2 maksymalnej stawki z rozporządzenia). Sądowy dział: 500–1000 zł opłata + koszty biegłych (wycena nieruchomości, ok. 1 000–3 000 zł).
Często zadawane pytania
W sądzie: opłata od wniosku wynosi 100 zł + koszty dokumentów. U notariusza: taksa za akt poświadczenia dziedziczenia wynosi 150 zł netto za każdego spadkodawcę + VAT. Dochodzą koszty wypisów i odpisów aktów.
W sądach rejonowych postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku trwa od 3 do 12 miesięcy, w zatłoczonych sądach nawet dłużej. U notariusza — zazwyczaj kilka dni do 2 tygodni od zgromadzenia dokumentów.
Sąd jest konieczny gdy: brak kontaktu z jednym ze spadkobierców; gdy jego miejsce pobytu jest nieznane; gdy spadkobiercy spierają się co do kręgu uprawnionych; gdy testament jest podważany.
Nie ma obowiązku przeprowadzenia działu. Możesz pozostawać we współwłasności ze współspadkobiercami przez dowolny czas. Jednak bez działu nie możesz samodzielnie sprzedać całej nieruchomości — możesz natomiast sprzedać swój udział.
Współwłasność po spadku — chcesz wyjść?
Skupujemy udziały lub bezpłatnie znajdziemy kupca spośród naszych inwestorów — bez konieczności czekania na zakończenie działu spadku. Szybka wycena, transakcja u notariusza.
Bezpłatna wycena →