Masz dwie drogi: notariusz (jedna wizyta, możliwy gdy wszyscy spadkobiercy się stawią i są zgodni co do dziedziczenia) lub sąd rejonowy (3–12 miesięcy, konieczny gdy są spory lub nie można skontaktować się ze wszystkimi).
Etap 1: Stwierdzenie nabycia spadku
Zanim cokolwiek zrobisz z odziedziczonym majątkiem, musisz udokumentować, że jesteś spadkobiercą. Służy do tego stwierdzenie nabycia spadku (sąd) lub akt poświadczenia dziedziczenia (notariusz). Oba dokumenty mają tę samą moc prawną od 2009 roku.
🏛️ Sąd rejonowy
- ✓Koszt orientacyjny: 100 zł opłata od wniosku
- ✓Czas: 3–12 miesięcy
- ✓Konieczny gdy spory lub brak kontaktu
- ✗Wymaga stawiennictwa i ogłoszeń
⚖️ Notariusz
- ✓Koszt orientacyjny: 250–400 zł netto + VAT
- ✓Czas: jedna wizyta, efekt natychmiastowy
- ✓Bez rozprawy i bez ogłoszeń
- ✗Wszyscy spadkobiercy muszą się stawić i być zgodni co do dziedziczenia
Jakie dokumenty są potrzebne?
Niezależnie od drogi (sąd lub notariusz) potrzebujesz:
-
→
Odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy (z USC lub online przez ePUAP)
-
→
Odpisy aktów urodzenia wszystkich spadkobierców ustawowych + akt małżeństwa jeśli w grę wchodzi małżonek
-
→
Testament (oryginał) — jeśli istnieje. Notariusz sprawdza w NORT (Notarialny Rejestr Testamentów)
-
→
Dowody tożsamości wszystkich spadkobierców stawiających się do czynności
-
→
PESEL spadkodawcy — do weryfikacji w rejestrach
Szczegółowa lista dokumentów → Dokumenty do postępowania spadkowego
Etap 2: Dział spadku (opcjonalny, ale często potrzebny)
Po stwierdzeniu nabycia spadku możesz być w stanie współwłasności z innymi spadkobiercami. Aby podzielić majątek i przypisać go konkretnym osobom, konieczny jest dział spadku — albo umowny (notariusz), albo sądowy.
Kiedy dział nie jest potrzebny? Gdy jest tylko jeden spadkobierca, lub gdy wszyscy współspadkobiercy postanowią zarządzać majątkiem wspólnie (współwłasność jest dopuszczalna). Jednak w tej sytuacji do sprzedaży całej nieruchomości wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Jeśli chcesz sprzedać tylko swój udział — możesz to zrobić bez zgody pozostałych.
Koszt notarialnego działu: taksa wg wartości majątku (1/2 maksymalnej stawki z rozporządzenia). Sądowy dział: 500–1000 zł opłata + koszty biegłych (wycena nieruchomości, ok. 1 000–3 000 zł).
Często zadawane pytania
W sądzie: opłata od wniosku wynosi 100 zł + koszty dokumentów. U notariusza: taksa za akt poświadczenia dziedziczenia wynosi 150 zł netto za każdego spadkodawcę + VAT. Dochodzą koszty wypisów i odpisów aktów. Kwoty podawane są orientacynie i mogą różnić się w zależności od konkretnej sytuacji.
W sądach rejonowych postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku trwa od 3 do 12 miesięcy, w zatłoczonych sądach nawet dłużej. U notariusza — zazwyczaj kilka dni do 2 tygodni od zgromadzenia dokumentów.
Sąd jest konieczny gdy: brak kontaktu z jednym ze spadkobierców; gdy jego miejsce pobytu jest nieznane; gdy spadkobiercy spierają się co do kręgu uprawnionych; gdy testament jest podważany.
Nie ma obowiązku przeprowadzenia działu. Możesz pozostawać we współwłasności ze współspadkobiercami przez dowolny czas. Jednak bez działu nie możesz samodzielnie sprzedać całej nieruchomości — możesz natomiast sprzedać swój udział.
Chcesz zakończyć "stan zawieszenia" jakim jest współwłasność?
Skupujemy udziały lub bezpłatnie znajdziemy kupca spośród naszych inwestorów — bez konieczności czekania na zakończenie działu spadku. Szybka wycena, transakcja u notariusza.
Bezpłatna wycena →